Winterkou in Europa: waarom het nu zo koud voelt en wat je eraan kunt doen

Misschien herken je het wel. Je zet de verwarming iets hoger, maar toch blijven je handen koud. Je voeten voelen kil en zodra je even stilzit, kruipt de kou langzaam omhoog. Buiten is het guur, maar ook binnen voelt het niet echt behaaglijk.

Dat is opvallend, want we horen al jaren dat het door klimaatverandering juist warmer wordt. Hoe kan het dan dat grote delen van Europa nu kouder aanvoelen dan normaal?

De kou die we nu voelen is geen toeval. In dit artikel lees je waar die vandaan komt, wat klimaatverandering ermee te maken heeft en hoe je warm kunt blijven zonder meer te stoken.

De kou die we momenteel in Europa ervaren, is het gevolg van een koudegolf. Dat is geen losse koude dag, maar een grootschalige verplaatsing van koude luchtmassa’s over ons continent.

Normaal gesproken zorgt de Atlantische Oceaan in West-Europa voor relatief milde winters. Maar soms verandert het hele luchtpatroon boven Europa.

Door de zwakke straalstroom, krijgt koude lucht uit het noorden op dit moment vrij spel in Europa.

Hoog boven ons, op ongeveer tien kilometer hoogte, stroomt de straalstroom. Dit is een krachtige luchtbaan die normaal gesproken vrij recht van west naar oost loopt. Zolang die stroming sterk is, blijft koude poollucht grotendeels opgesloten rond het noorden. Op de linker afbeelding kun je dat goed zien.

Maar wanneer de straalstroom verzwakt, gaat hij meanderen. Hij maakt dan grote bochten, waardoor koude lucht naar het zuiden kan zakken en warme lucht juist naar het noorden kan bewegen.

Op de rechter afbeelding zie je hoe de straalstroom meandert. Daardoor kan koude poollucht Europa bereiken en zitten we nu in een koudegolf.

Dit lijkt tegenstrijdig, maar dat is het niet. Klimaatverandering gaat over gemiddelden op lange termijn, terwijl het weer beschrijft wat we vandaag voelen.

Het Noordpoolgebied warmt sneller op dan de rest van de wereld. Daardoor wordt het temperatuurverschil tussen de pool en gematigde gebieden kleiner. En juist dat verschil houdt de straalstroom sterk en stabiel.

Wanneer dat contrast afneemt, wordt de straalstroom instabieler. Het gevolg is meer extremen: warmere periodes, maar ook plotselinge koude-uitbraken. Een warmere aarde kan lokaal dus juist tijdelijk voor meer kou zorgen.

Zelfs bij temperaturen rond het vriespunt voelt deze winterkou scherper dan anders. Dat komt door meerdere factoren tegelijk.

Er staat vaak een droge oostenwind, de zon staat laag en heeft weinig kracht, en doordat het ’s nachts vriest koelen huizen en straten sterk af. De kou blijft daardoor niet alleen buiten, maar trekt ook langzaam naar binnen.

Verwarmde handschoenen van HeatPerformance® houden je handen slim warm

Tijdens koude periodes stijgt het energieverbruik snel. Verwarmingen draaien langer, warmtepompen werken harder en de vraag naar elektriciteit neemt toe.

Tegelijkertijd leveren duurzame energiebronnen in dit soort weersituaties vaak minder op. Er is momenteel weinig wind en zon. Daardoor moeten gascentrales vaker bijspringen.

Energieprijzen reageren hier snel op. Niet alleen op wat wij daadwerkelijk verbruiken met zijn allen, maar vooral op de verwachting dat de kou aanhoudt. Zonder vaste energieprijzen voel je een koude maand vaak meteen in je portemonnee.

Hoewel we het weer niet kunnen beïnvloeden, kunnen we wel slimmer omgaan met kou. Een van de meest effectieve manieren om energie te besparen, is jezelf verwarmen in plaats van de hele ruimte.

Met de juiste kleding voelt een lagere kamertemperatuur al snel comfortabel aan. Kies liever voor meerdere lagen in plaats van één dikke trui. Verwarmde kleding is een slimme manier om je lichaam een extra handje te helpen om warm te blijven. 

Wist je dat tijdens een koudegolf niet alleen de buitenlucht afkoelt, maar ook je muren, vloeren en meubels. Daardoor kost het meer energie om een ruimte comfortabel warm te krijgen. Verwarmde kleding omzeilt dat probleem door je lichaam zelf te verwarmen, onafhankelijk van de temperatuur in huis.

Verwarmde kleding werkt met dunne verwarmingselementen en oplaadbare accu’s. Ze geven warmte precies daar waar je die nodig hebt: op je lichaam.

Draag bijvoorbeeld verwarmde onderkleding of kies voor een verwarmd vest in huis.

Verwarmde handschoenen en sokken houden handen en voeten warm tijdens koude dagen buiten. Wist je dat je lichaam ook veel warmte verliest via je hoofd? Een verwarmde muts helpt enorm om het warmteverlies van je lichaam te beperken.

Zo kun je al snel je thermostaat zonder moeite twee tot drie graden lager zetten. 

Je kunt het weer niet sturen, maar je eigen comfort wel!